سيد علي اكبر قرشي

234

قاموس قرآن ( فارسي )

* ( السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ . . . » ) * انبياء : 104 . راغب گويد : گفته شده سجل سنگى است كه در آن چيزى نوشته شود سپس در صحيفه سجّل ناميده شده در مجمع نيز صحيفه گفته . ناگفته نماند « سجّل » در آيه فاعل « طىّ » و « للكتب » مفعول آن است يعنى روزى آسمانرا ميپيچيم همانطور كه صحيفهء نوشته ها مىپيچد . سجيل * ( « وَأَمْطَرْنا عَلَيْها حِجارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ » ) * هود : 82 . اين كلمه سه بار در قرآن مجيد آمده است يكى در اين آيه كه دربارهء عذاب قوم لوط است . ديگرى در آيهء 74 حجر ، كه آن نيز دربارهء قوم لوط است . سوّمى در سورهء فيل كه دربارهء اصحاب فيل است . و در سورهء ذاريات آيهء 33 كه حكايت قوم لوط است بجاى سجيل « طين » آمده است * ( « لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِينٍ » ) * . راغب گويد : سجيل كلوخى است كه از سنگريزه و گل تشكيل شده باشد . و اين مؤيد آنست كه در قاموس و غيره گفته‌اند : آن معرب سنگ گل است . در مجمع نيز آن را معرب گفته و از ابو عبيده سنگ سخت نقل كرده است . بنا بر اين « طين » نكره در آيهء فوق عبارت اخراى سجيل است . مىشود گفت : قيد سجيل در آيات اشاره است به آنكه سنگهاى باريده سنگ خالص نبوده بلكه كلوخ سنگدار بوده‌اند اين است آنچه گفته‌اند . ولى بايد دانست كه قرآن روى سجّيل تكيه مىكند بايد معناى ديگرى از آن مراد باشد فكر ميكنم منظور از آن پى در پى بودن سنگها باشد در اقرب آن را ريختن آب گفته است . « سجل الماء : صبّه » صحاح نيز چنين گفته است در جوامع الجامع ذيل سورهء فيل گفته : آن از اسجال بمعنى ارسال است زمخشرى نيز چنين گفته است على هذا كلمهء * ( « مِنْ سِجِّيلٍ » ) * بيان وصف حجارة است نه حقيقت آنها يعنى سنگهائيكه پيوسته و پشت سر هم ميباريدند و كلمهء * ( « أَمْطَرْنا » ) * و * ( « تَرْمِيهِمْ » ) * كه قبل از سجيل آمده مؤيد اين سخن است . اين در صورتى است كه « من »